fbpx
Leptine!

Zoals we in het vorige artikel hebben gezegd willen we een reeks artikelen gaan wijden aan de werking van hormonen en de verschillende hormonen die belangrijk zijn in ons lichaam als het op spiermassa, vetverlies en je shape aan komt. Eigenlijk doen we het verhaal hier tekort mee, want zoals we in het vorige artikel al zeiden zijn er meer dan 50 verschillende hormonen bekend en worden er zelfs nog nieuwe hormonen ontdekt. We hebben ook uitgelegd dat de regulatie van hormoon A wellicht beïnvloed wordt door een heel samenspel en wellicht zelfs door andere hormonen. Zo hebben bijvoorbeeld insuline en cortisol een wisselwerking als het gaat om de huishouding van je bloedsuiker. Toch zullen we een keuze moeten maken in welke hormonen we behandelen en is het vrijwel onmogelijk om alles over elk hormoon te vertellen. We zullen een greep doen uit de interessant informatie, maar mocht jij na dit artikel of na andere artikelen uit deze reeks nog vragen hebben, dan kan je ze natuurlijk altijd stellen!

Vandaag willen we het hormoon leptine met jullie behandelen. Wellicht komt deze naam je bekend voor, wellicht ook niet.

Leptine is een hormoon dat vrij recent is ontdekt, in de jaren 90. Tot die tijd dacht men dat vetweefsel weinig functies had in het lichaam; het diende voor opslag, zorgde voor warmte isolatie en verder was het in overvloed vooral erg lelijk volgens sommige mensen. Toen ontdekte men dat vetweefsel niet alleen voor opslag dient, maar meer functies in het lichaam had, waaronder een hele belangrijke. Namelijk de afgifte van leptine. Tegenwoordig weten we dat vetweefsel een belangrijke rol speelt in het lichaam en ook communiceert met de weefsels eromheen en met weefsels in het hele lichaam, onder andere door leptine.

Leptine is een eiwithormoon dat bestaat uit 167 aminozuren. Na afgifte in het bloed zal leptine, zoals alle andere hormonen het lichaam rond reizen en effect kunnen uitoefenen in de weefsels waar leptine receptoren aanwezig zijn. Leptine heeft onder andere effect op het metabolisme van het lichaam. In een gezond lichaam geldt: hoe meer vetweefsel we hebben, hoe meer leptine er wordt afgegeven. Leptine is daarmee dus een graadmeter voor het lichaam van de hoeveelheid energie die het in reserve heeft opgeslagen.

Hoge leptine spiegels betekent dus dat er veel energie beschikbaar is en dat er niet zuinig gedaan hoeft te worden met energie. Hierdoor zal bijvoorbeeld de productie van TSH worden aangezet, wat op zijn beurt de schildklier aanzet tot het produceren van schildklierhormoon. Aan dit hormoon zullen we zeker ook nog een artikel wijden, maar voor nu laten we het bij het noemen dat schildklierhormoon een direct effect heeft op het metabolisme en het energieverbruik.

In gezonde mensen die hun calorieën niet tellen, zien we vaak dat hun lichaamsgewicht over verloop van tijd aardig stabiel is. Tuurlijk zijn er wel periodes waarin we wat aankomen (denk bijvoorbeeld aan de decembermaand) maar er zijn ook periodes waar we minder in eten. Blijkbaar heeft het lichaam dus een soort ingebouwde calorieteller en leptine is hier een belangrijk onderdeel van. Meer vetweefsel betekent meer afgifte van leptine wat door onder andere de hersenen wordt geregistreerd, waardoor de hersenen weten dat er voldoende energie beschikbaar is, waardoor voedsel inname en honger wat warden geremd, energie uitgifte wat omhoog kan en daarmee bijvoorbeeld ook de warmte productie.

Toch lopen er wereldwijd miljoenen en miljoenen mensen rond die overgewicht hebben, waarbij bovenstaand verhaal blijkbaar niet op gaat. Toen leptine werd ontdekt dacht men dat mensen met overgewicht lage leptine spiegels hadden doordat het vetweefsel te weinig leptine af gaf, waardoor de honger nooit geremd werd en het metabolisme op een laag standje werd gehouden (immers, zoals we hebben gelezen kunnen hoge leptine spiegels voor een hoger metabolisme zorgen). Wat bleek? Deze mensen hadden juist hoge leptine spiegels, zoals te verwachten was door hun hoge vetpercentage. Zoals we wel vaker zien met hormonen en andere prikkels, wordt na een langdurige blootstelling aan een constante prikkel de gevoeligheid verminderd. Denk bijvoorbeeld aan het aantrekken van je sokken of een shirt; de eerste secondes of misschien minuten zal je het voelen, maar daarna niet meer. Of aan de geur van vers brood als je een bakkerij binnen loopt. De eerste secondes of minuten ruikt het lekker, maar daarna ruik je het niet meer. Zo ook voor een continue blootstelling aan sommige hormoonspiegels. Door de constante blootstelling aan hoge leptine spiegels bij deze mensen zijn de receptoren minder gevoelig geworden, waardoor het lichaam niet meer goed kan registreren hoeveel reserve er nu daadwerkelijk aanwezig is, waardoor het signaal ‘we zitten vol’ niet goed wordt ontvangen, waardoor honger niet geremd wordt en het metabolisme niet wordt opgestuwd.

Leptine is dus een soort wijzertje op de tank zoals je in de auto hebt; een volle tank laat het wijzertje naar rechts uitslaan, een lege tank naar links. Zo ook met ons lichaam. Als we afvallen en vetmassa kwijtraken, zal er minder en minder leptine worden afgegeven door vetweefsel, waardoor de wijzer langzaam zakt en ons lichaam reageert door bijvoorbeeld meer honger, maar ook door wat zuiniger om te gaan met energie. (dit is overigens NIET de spaarstand waar veel mensen het over hebben en bang voor zijn!).

Dit is natuurlijk een geweldig mechanisme als het neerkomt op overleven in de vrije natuur, maar in de huidige maatschappij, waar eten in overvloed is, is dit helemaal niet zo handig.

Honger is een heel stuk complexer dan alleen lage leptine spiegels, maar het is goed om je te realiseren dat het zakken van het vetpercentage nu eenmaal kan leiden tot meer honger, minder warmte en minder actief zijn.

Deze achtergrond informatie is natuurlijk leuk, maar we willen je ook wat praktische tips mee geven. Het zakken van de leptine spiegels is niet te voorkomen bij het afvallen, maar het is wel verstandig om het afvallen gestaag te doen. Daarnaast mag je verwachten dat gewichtsverlies nooit lineair zal zijn, deels doordat met lagere leptine spiegels ook minder activiteit komt.

Om dit tegen te gaan kan het handig zijn je activiteit te tracken, ook al zijn trackers niet 100% accuraat. Daarnaast kan het verstandig zijn om soms een diet break in te lassen, zodat het lichaam de kans krijgt even op adem te komen en de leptine spiegels weer iets kunnen stijgen.

Verder hebben zowel vetten als koolhydraten een positief effect op de leptine levels of de gevoeligheid voor leptine, dus het is niet verstandig een van beide macro nutriënten volledig uit je dieet te schrappen.

Dat is het eerste artikel uit deze reeks! We hopen dat we jou op deze manier wat bij kunnen brengen zodat je beter begrijpt hoe je lichaam werkt en ook beter in staat bent je doelen te bereiken. Mochten wij verder iets voor je kunnen doen, dan horen wij dat graag!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Translate »